Daimi dişlerin ömür boyu ağızda kalması amaçlanıyor olsa da, diş çekimini zaruri kılan bazı sebepler vardır. En önemli diş çekim nedenleri travma veya çürüme nedeniyle tedavi edilemeyecek kadar ağır hasar görmüş bir dişleri ağızda tutmanın gereksiz ve sağlık açısından zararlı olması durumudur.
Diğer diş çekim sebepleri şunlardır:
Enfeksiyon. Diş çürüğü veya hasarı dişin sinirleri ve kan damarlarını içeren merkezi olan pulpaya uzanırsa, ağızdaki bakteriler burada enfeksiyona neden olabilir. Pulpitis dediğimiz pulpa iltihabı şiddetli ağrıya sebep olmasının yanı sıra genellikle kanal tedavisi ile düzeltilebilir, ancak enfeksiyon çok şiddetliyse, antibiyotikler veya kanal tedavisi ile tedavi edilemiyorsa, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için diş çekimine karar verilebilir.
Enfeksiyon riski. Bağışıklık sisteminiz zayıfsa (örneğin, kemoterapi alıyorsanız veya organ nakli yaptırıyorsanız), belirli bir dişte enfeksiyon riski bile dişi çekmek için yeterli sebep olabilmektedir. Büyük ameliyatlar öncesinde (kalp cerrahisi veya organ nakli gibi) doktorlar vücutta sonradan enfeksiyon riski yaratabilecek dişlerin tümünün çekilmesini isteyebilir.
Periodontal (diş eti) hastalığı sebebiyle. Dişleri çevreleyen ve destekleyen doku ve kemiklerin enfeksiyonu olan periodontal hastalık dişlerin sallanmasına neden olduysa, dişi veya dişleri çekmek gerekebilir.
Ortodontik amaçlı. Bazen diş hekimleri ağzı ortodontik tedaviye hazırlamak için dişleri ortodontistin çekim endikasyonu koyduğu dişleri çeker. Ortodontinin amacı, dişleriniz ağzınız için çok büyükse veya çapraşık sürmüşlerse tüm dişleri düzgün bir şekilde hizalamaktır. Ortodonti uzmanları ayrıca tel tedavisi uygulamasını riske sokacak gömük kanin ve 20 yaş dişlerinin çekimini isteyebilir.
Diş Çekiminin Amacı Nedir?
Diş çekimini, yalnızca diş hekimleri ve çene cerrahları gerçekleştirme yetkisine sahiptir. Dişi çekmeden önce diş hekiminiz, dişin çekileceği bölgeyi uyuşturmak için size bir lokal anestezik enjeksiyonu yapacaktır. Özel durumlarda ve hastane ortamında ayrıca genel anestezi altında da diş çekimleri yapılabilmektedir.
Diş gömülü ise, diş hekimi dişi kaplayan dişeti ve kemik dokusunu kesecek ve daha sonra davye adıyla bilinen özel aleti kullanarak dişi kavrayacak ve çene kemiğinden ve onu yerinde tutan bağlardan gevşetmek için hafifçe ileri geri sallayacaktır. Bazen çekilmesi zor bir dişin kırılarak, parçalar halinde çıkarılması gerekmektedir. Diş çekildikten sonra, dişin çekildiği oyuk içerisinde genellikle bir kan pıhtısı oluşur. Diş hekimi buraya bir gaz tampon yerleştirerek, kanamayı durdurmaya yardımcı olması için ısırmanızı isteyecektir. Zor çekimlerden sonra zazen diş hekimi diş eti kenarlarını çekim bölgesi üzerinde kapatmak için genellikle kendiliğinden eriyen veya 1 hasta sonra alınması gereken birkaç dikiş yerleştirebilmektedir.
Bazen çekilen diş boşluğu içerisinde oluşan kan pıhtısı gevşemekte ve yuvadaki kemiği açığa çıkmaktadır. Bu duruma alveolit veya dry soket adı verilen son derece ağrılı bir duruma yol açmaktadır. Alveolit hakkında bilgi almak için tıklayın!
Diş Çektirmeden Önce Diş Hekiminize Neler Söylemelisiniz?
Diş çektirmek genellikle çok güvenli olsa da, bu işlem sırasında zararlı bakteriler kan dolaşımınıza girebilir. Diş eti dokunuz da enfeksiyon riski altındadır. Sizi ciddi bir enfeksiyon geliştirme riskine sokan bir sağlık durumunuz varsa, diş çekiminden önce ve sonra antibiyotik almanız gerekebilir. Dişinizi çektirmeden önce, diş hekiminize tıbbi geçmişinizi, aldığınız ilaçları ve aşağıdakilerden birine sahipseniz (bu listenin tam olmadığını unutmayın) mutlaka söyleyiniz.
• Hasarlı veya insan yapımı kalp kapakçıkları
• Doğuştan (konjenital) kalp hastalığı
• Bozuk bağışıklık sistemi
• Karaciğer hastalığı (siroz)
• Kalça protezi gibi yapay eklemler
• Bakteriyel endokardit öyküsü
Diş Çektirdikten Sonra Neler Yapmamalısınız?
Diş çekiminin ardından diş hekiminiz sizi iyileşmeniz için eve gönderecektir. Çekim sonrası ağrı, sızı ve ödem genellikle birkaç gün sürer. Aşağıdaki tavsiyeler bu dönemde rahatsızlığınızı en aza indirmeye, enfeksiyon riskini azaltmaya ve iyileşmeyi hızlandırmaya yardımcı olabilir.
• Antibiyotik ve ağrı kesicileri reçete edildiği şekilde alın. Kafanıza göre ilça kullanmayın ve ilaçalrı aldığınız saat aralığına dikkat edin!
• Kanamayı azaltmak ve diş yuvasında pıhtı oluşmasını sağlamak için diş hekiminiz tarafından yerleştirilen gazlı bezi sıkıca ama nazikçe ısırın ve 20 dakika civarında ağzınızda tutun.
• İşlemden hemen sonra şişmeyi önlemek için etkilenen bölgeye bir buz torbası uygulayın. Ancak sürekli tutmayın bir kaç dakika aralıklı olarak torbayı tutun sonra çekerek bekleyin.
• Diş çekiminden sonra en az 24 saat dinlenin. Ertesi gün veya iki gün için ağır fiziksel aktiviteyi sınırlayın.
• Diş çekim yuvasında oluşan pıhtıyı yerinden oynatmamak için çekimden sonra 24 saat boyunca kuvvetlice ağız çalkalamaktan veya tükürmekten kaçının.
• İyileşmeyi engelleyebilecek sigara içmeyin.
• Ekstraksiyondan (diş çekimi) sonraki gün çorba, puding, yoğurt veya elma püresi gibi yumuşak yiyecekler yiyin. Ekstraksiyon bölgesi iyileştikçe diyetinize katı yiyecekleri yavaş yavaş ekleyin.
• Yatarken başınızı yastıkla destekleyin. Düz yatmak kanamayı uzatabilir.
• Dişlerinizi fırçalamaya ve diş ipi kullanmaya devam edin ve dilinizi fırçalayın, ancak çekim bölgesinden kaçındığınızdan emin olun. Bunu yapmak enfeksiyonu önlemeye yardımcı olacaktır.
Daha detaylı bir listeyi okumak için ‘Diş Çekimi sonrasında yazımız için’ tıklayın!
Diş çekim sonrasında ortaya çıkan boşluk implant veya sabit köprü veya takma dişler (hareketli protezler) ile yapılarak telafi edilebilir ki bu durumda dişhekimizin fikrini alabilirsiniz.
Diş Çekimi Sonrasında Hangi Durumlarda Diş Hekimi Aranmalı?
Anestezinin etkisi geçtikten sonra biraz ağrı hissetmek normaldir. Diş çektirdikten sonra 24 saat boyunca bir miktar şişlik ve hafif kanlı tükürük görülmesi de beklenmektedir. Bununla birlikte, dişiniz çekildikten dört saatten fazla bir süre sonra kanamanız varsa veya şiddetli ağrı hissediyorsanız mutlaka diş hekiminizi aramalısınız. Ayrıca ateş ve titreme gibi enfeksiyon belirtileri, mide bulantısı ve kusma, çekim bölgesinde kızarılık veya akıntı durumlarında da hekiminize baş vurmalısınız.
Diş Çekimi için Çene Cerrahisi Uzmanı Dr. Diş Hekimi Arzu Ferdağ Öztürk ve Diş Hekimi Özhan Öztürk Diş Kliniğinden RANDEVU İÇİN TIKLAYIN (WHATSAPP)