Facebooktwittergoogle_plusmail

Neden yirmi yaş dişlerimiz var?

Yetişkin bir bireyin ağzında otuz iki diş bulunmakta olup, bunların diş dizisinin en arkasında yer alan dördü üçüncü azı dişleri, yirmilik diş, akıl dişi veya yirmi yaş dişleri olarak adlandırılmaktadır. Yirmilik dişler genellikle 17-25 yaş arasında hatta daha geç sürmektedir. Evrim ve beslenme alışkanlıklarımızın değişmesiyle çoğu insanın çenesi ancak yirmi sekiz dişin sürmesine yetecek genişlikte olduğundan yirmi yaş dişleri sürmekte zorlanmakta veya sürmeden gömük kalmakta, bu yüzden gömük diş olarak da adlandırılmaktadır. Tam gömük yirmi yaş dişleri genellikle sorun yaratmamaktaysa da diş hekimlerince röntgen ile takip edilmeleri gerekmektedir. Bu dişler çene kemiği içerisinde gömük olmalarına rağmen öndeki dişin köklerine baskı yaparak erimesine sebep olabilmektedir.

Yirmi yaş dişleri kaç tanedir ?

Erişkin kadın ve erkeklerde üst ve alt çenede sağ ve solda ikinci büyük azıların hemen arkasında birer taneden toplamda dört adet yirmi yaş dişi olur.

Yirmi yaş dişleri kaç yaşında çıkar?

İkinci büyük azı dişleri 11-13 yaşında çıktıktan sonra, çene kemiğinde yeterli mesafe varsa, yirmi yaş dişleri kendine yer bulmakta ve kişiden kişiye değişmekle birlikte 17-25 yaş arasında hatta daha geç sürmektedir.

Yirmi yaş dişleri diğer azı dişleri gibi çiğneme fonksiyonu görmekteyse de tam süremedikleri durumda işe yaramadıklarından çene cerrahisi uzmanı diş hekimlerince çıkarılmaktadırlar.

Yirmi yaş dişleri hangi durumlarda çekilmelidir?

Yirmi yaş dişlerinin sürmesi için ağızda yeterli boşluk olmadığında ya çene kemiği içerisinde tam gömük kalmakta ya da kısmi olarak sürerek enfeksiyon, diş ve kulak ağrısı, ağız açmada zorluk gibi şikâyetlere sebep olmaktadır. Ayrıca yirmi yaş dişleri gerek mine yapısının zayıflığı gerekse arka bölgelerin diş fırçasıyla temizlenmesinin güçlüğü sebebiyle kolayca çürümekte, kanal tedavisi yapmanın zorluğu veya gereksizliği sebepleriyle de çekilmeleri gerekmektedir. Yirmi yaş dişleri bazen sürerken sorun çıkarmaktaysa da diş hekimi eğer çenede yeterli yer varsa dişlerin sürmesini beklemeyi tavsiye edebilir. Bu durumda diş tam olarak sürerse sebep olduğu sıkıntılar geçecek ve çekilmesine gerek kalmayacaktır. Diğer dişlere zarar verecek pozisyonda gömük kalmış, sürerken çürümüş ya da çenede sürmesi için yeterli yer bulunmaya yirmi yaş dişleri genellikle çekilmektedir.

Gömük diş nedir?

Sürme zamanı geldiği halde çene kemiği içerisindeki pozisyonu değişmemiş dişlere gömük diş adı verilmekte olup yirmi yaş dişlerinin dışında başta kanin (köpek) dişleri olmak üzere diğer dişler de gömük kalmakta ve çeşitli sorunlara sebep olmaktadırlar.

Yarı gömük yirmi yaş dişi nedir?

Çenede yeterli mesafe olmaması yüzünden ancak kısmen sürebilmiş, üzerinde gıda birikmesi ve iltihaplanmaya müsait bir dişeti parçası (kapişon) bulunduran dişlerdir. Yarı gömük dişler besin birikimi yüzünden kolayca çürüyebildikleri gibi yer darlığı yüzünden sürmeye çalışırken yandaki dişlere baskı yapıp şiddetli ağrıya sebep olabilmektedirler.

20 yaş dişlerini gösteren panoramik röntgen filmi

Gömük ve yarı-gömük 20 yaş dişlerini gösteren panoramik röntgen filmi

Gömük dişin varlığı nasıl anlaşılır?

Diş filmleri, panoramik adı verilen yüz filmleri ve tomografi, gömük dişlerin yeri ve pozisyonu hakkında diş hekiminize fikir verecektir.

Gömük ya da yarı gömük yirmi yaş dişleri hangi sorunlara sebep olabilir?

Yarı gömük dişlerin etrafındaki yumuşak dokularda besin birikimi ve kronik travmaya bağlı olarak enfeksiyon gelişebilir. Dişeti iltihabı sebebiyle yüzde şişlik, ağızda kötü koku, ağız açmada sıkıntı ve ileri aşamalarda yutkunma zorluğu görülebilir. Yirmi yaş dişleri kolay çürüdüğü için soğuk ve sıcak ağrısına sebep olabilirler.  Ayrıca bölgede besin biriktiği için çoğunlukla komşu diş ikinci büyük azının da çürümesine sebep olurlar. Gömük yirmi yaş dişi eğer yatay sürme eğilimi gösterirse bu durumda komşu dişin köklerini eriterek hem ağrıya hem de komşu dişin kaybına sebep olabilir. Gömük dişin etrafında kist oluşup çene kemiğini eritebilir.

Yirmi yaş dişi herkeste çıkar mı?

Hayır! Yirmi yaş dişleri kimilerinde tamamen ve sorunsuz sürerken, kimilerinde kısmen sürmekte, kimilerinde sürmeden tamamen gömük kalmakta kimilerinde ise germi bile oluşmayan bu dişlere hiç rastlanmamaktadır.

Yirmi yaş dişinin iltihaplandığını nasıl anlarız?

Dişin üzerine dokunulduğunda ağrı, diş etrafında ve yüzün o bölgesine şişlik, bölgedeki diş etinde kızarıklık, çene altındaki lenf bezlerinin şişliği, ileri durumlarda yutkunma zorluğu belirtilerinin bir kısmı veya tümü yirmi yaş dişimizin iltihaplandığını göstermektedir.

Yirmi yaş dişinin iltihabı nasıl kurutulur?

Diş hekiminiz bu akut durum sırasında antibiyotik, ağrı kesici ve ödem azaltan ilaçlar (antienflamatuar) yazarak sıkıntınızın bir süreliğine geçmesini sağlayacaktır. Bununla birlikte antibiyotiğin etkisi geçip yeniden aynı ağrı ve şişliğin yaşanması ihtimali varsa doktorunuz tekrar tekrar ilaç kullanımı gerekmeden biran önce yirmi yaş dişlerinizin çekilmesini isteyebilir.

Yirmi yaş dişleri ağrı yaptığında ne yapılmalıdır?

Yirmi yaş dişlerinin ilk kez sürmeye çalıştığında ağrı yapması normal karşılanır ve makul bir süre içerisinde sürüp diş dizisi üzerinde yerini alması beklenir. Bu süreçte ağız hijyeni düzenli fırçalama ve gargara kullanımı ile en üst seviyede tutulmaya çalışılmalı, eğer ağız açmada zorluk ve yüzde şişlik yaşanıyorsa mutlaka bir diş hekimine gidilmelidir.

20 yaş dişler hangi durumlarda çekilmezler?

Sağlıklı ve düzgün bir şekilde sürmüş yirmi yaş dişlerinin çekilmesine gerek yoktur.  Tersine diğer büyük azı dişlerinin kaybı durumunda köprü ayağı olarak kullanılabilirler. Gömük yirmi yaş dişleri eğer etraflarına zarar vermiyorsa, iki yirmi yaş dişi karşılıklı olarak sürmüş ve çiğneme fonksiyonuna yardım ediyorlarsa, ön dişlere baskı yaparak çapraşıklığa sebep olmuyorlarsa çekilmelerine gerek yoktur. Ayrıca gömük olduğu halde üst çenede kısmen sinüs boşluğu içerisinde alt çenede ise sinir kanalı içerisinde bulunan dişlerin çekimi önemli komplikasyonlara sebep olabileceğinden çekilmeden yerinde bırakılabilirler.

Sürmüş yirmi yaş dişleri hangi şartlarda çekilmelidir?

Düzgün bir şekilde sürdüğü halde diş çürüğü, dişeti hastalığı, perikoronarit, yanak, dil veya boğaz iltihabı, abse, kist veya tümörlerin varlığı yirmi yaşları için çekim endikasyonu konmasının sebepleridir.

Sürmüş yirmi yaş dişleri çürük olmadığı halde çekilebilir mi?

Eğer yirmi yaş dişinin karşısında çiğneme fonksiyonunu sağlayabileceği bir diş yoksa uzayarak karşı çenedeki dişetini ezerek dişeti iltihabına sebep olmaktadır ki bu durumda bu dişlere çekim endikasyonu konulabilir. Ayrıca ortodonti uzmanları tel tedavisi uyguladığı hastalarda telin çıkarılmasından sonra tedavinin geri dönmemesi için yirmi yaş dişleri sağlam oldukları halde bir çene cerrahına göndererek çekilmesini isteyebilirler.

Yirmi yaş dişi çekiminden sonra yüzde uyuşukluk kalabilir mi?

Evet, yirmi yaş dişinin kökleri mandibuler sinir kanalına yakınsa çekim sonrası oluşan ödem yüzünden dil ve alt dudağın operasyon yapılan tarafında birkaç gün süren geçici bir uyuşukluk ortaya çıkabilse de şişin inmesiyle kendiliğinden geçmektedir. Bunun dışında operasyon sırasında mandibuler sinirin zarar görmesi durumunda bu sinir kendi kendini onarana dek uyuşukluk aylarca hatta daha uzun süre kalabilse de zamanla azalarak geçer.

Yirmi yaş dişlerinin çekimi zor mudur?

Sürmüş yirmi yaş dişlerinin çekimi normal diş çekiminden farksız olarak lokal anestezi altında gerçekleştirilse de bu dişler mevki ve kök yapısı açısından hekimi diğer dişlere göre daha çok uğraştırabilirler. Yarı gömük ve gömük dişlerin pozisyonlarının normal sürme pozisyonundan farklı olması çekim süresini arttıran önemli bir faktördür.

Yirmi yaş dişlerini kim çeker?

Özellikle yarı ve tam gömük yirmi yaş dişlerinin bu konuda eğitim almış çene cerrahları tarafından çekilmesi akıllıca olur.

Yirmi yaş diş çekimi ne kadar sürer?

Yirmi yaş dişlerinin çekimi yeterli anestezinin sağlanmasından sonra alt veya üst çenede olup olmaması ve dişin pozisyonuna göre 10-20 dakika kadar sürmekteyse de gömük dişlerin ameliyatla alınması 30-60 dakikayı bulabilmektedir.

Yirmi yaş diş çekiminde tomografi gerekir mi?

Eğer diş hekiminiz panoramik filminizden alt yirmi yaş dişlerinin köklerinin mandibular kanal içerisinde olabileceği şüphesine kapılırsa operasyon öncesi durumu kesinleştirmek için tomografi talep edebilmektedir.

Yirmi yaş diş çekiminden sonra neler yapılmalıdır?

Diğer diş çekimlerinde yapılması ve yapılmaması gereken liste yirmi yaş dişleri için de geçerlidir. Operasyon sonrasında yüzde şişlik, morarma, ağrı ve hafif kanama ve anesteziye bağlı olarak geçici uyuşukluk hissi görülebilirse de hepsi geçicidir. Çekim sonrası oluşabilecek bu tür komplikasyonlar hekiminizin reçete ettiği ilaçlar ve operasyon sonrası buz uygulamalarıyla asgariye indirilebilmektedir. Çekimi izleyen yirmi dört saat boyunca diş fırçalamak, tükürmek, ağzı çalkalamak, sıcak bir şeyler yiyip içmek, sıcak suyla banyo yapmak, kan sulandırıcı ilaçlar kullanmak sakıncalıdır. Operasyon sırasında atılan dikişler eğer kendiliğinden erimeyen türden ise bir hafta sonraki kontrol randevusunda hekim tarafından alınmalıdır. Hastaların operasyon sonrası yukarıda sıralanan uyarıları dikkate almaması, hijyen kurallarına uymaması, buz uygulamayı ihmal etmesi, yanlış veya eksik ilaç kullanımı gibi durumlarda da iyileşme süreci sıkıntılı geçebilir.

Yirmi yaş dişinin çekim boşluğu ne zaman kapanır?

Operasyondan hemen sonra çekim boşluğu kanla dolup pıhtı oluşmaya başlayacaktır. Birkaç hafta içerisinde dişeti boşluğu örtüp içinin 2-3 ay zarfında kemik ile dolmasına yardım edecektir. Bununla birlikte herhangi bir sebeple çekim boşluğundaki pıhtının bozulması ve alveolit denilen komplikasyonun ortaya çıkması durumunda hekim müdahale etse de çekim boşluğu uzun süre kapanmayabilir.

Facebooktwittergoogle_plusmail